محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1702
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
در صغرسنّ رحلت كرد ، و حاجى ميرزا آقاسى كه در عتبات عاليات اقامت داشت به عالم باقى روانه شد ، و محمّد حسن خان سردار ايروانى حكومت يزد يافت ، و آقا خان ايروانى از اقارب او نايب الحكومهء او شده به يزد رفت و محمّد عبد اللّه كه در اين وقت باز دم از خودسرى مىزد و اشرار دور او جمع آمده تمكين از نايب الحكومه نمىكردند . پس از چندى آقا خان از نيابت معزول و شيخعلى خان عمزادهء محمّد حسن خان سردار به جاى او منصوب شد و محمّد عبد اللّه را به استمالت و احتيال به دست آورده مقتول داشت و شهر يزد آسوده و منظم شد - و هم به صوابديد امير نظام ابراهيم خليل خان را از دار الخلافهء باهره به اردبيل كوچ دادند . اروپا - ( اسپانيول ) - در اين سال شورشى در مادريد پايتخت اسپانيول برپا نمودند - الوزاقا كه يكى از شورشيان بود محبوس شد - ميان دولت اسپانيول و دولت انگليس به جهت تفتين سفير انگليس قطع مراوده شد - اوّل خط راهآهن در اسپانيول به مسافت بيست و پنج هزار ذرع كه از بارسلون الى ماتاو باشد ايجاد و ابداع شد . ( اطريش ) - در اين سال تعيين وزراى مجارستان شده و معيّن گرديد كه از وزراى مملكت اطريش مجزى باشند - در وين پايتخت اطريش شورشى برپا و مسيو مترنيخ وزير اعظم معزول شد - امپراطور اطريش به سبب شورش اهالى وين و بعضى ولايات ديگر توقف نمودن در شهر انسبروگ را غير لازم دانسته از آنجا مهاجرت كرد - عساكر اطريش كه در خاك ايطاليا بودند شهر مزار [ را ] كه جزو روم و در تصرّف پاپ بود به غلبه متصرّف شدند - امپراطور اطريش بعد از چندى وارد وين شد - مملكت مجارستان كه يكى از ممالك اطريش است به دولت شوريده كونت لامبرك سپهسالار خود را كه از طرف دولت اطريش مأمور بود به قتل رسانيدند ، و نيز در وين كونت لاتور وزير جنگ را شورشيان كشتند - امپراطور مجبورا از وين به اولموتز فرار كرد و سه روز بر سبيل استمرار قشون دولتى به شهر وين گلوله توپ و نارنجك مىانداختند تا روز سيّم شهر تسليم شد - امپراطور فرديناند اول از سلطنت استعفا نموده اعليحضرت فرانسوا ژوزف برادرزادهء خود را كه در آن وقت هيجده ساله بود به جاى خود منصوب نمودند . ( انگليس ) -